Aydemir Gaspıralı’nın dil ve eğitim mücadelesini hatırlattı

Parlamenter Yazarlar Birliğinin düzenlediği toplantıda konuşan Önceki dönem milletvekillerinden, Parlamenter Birlik Başkanı İbrahim Aydemir, İsmail Gaspıralı üzerinden Türk dünyasının ortak dil ve eğitim arayışına dikkat çekti. Aydemir, Gaspıralı’nın 19. yüzyılda ortaya koyduğu fikirlerin bugün de etkisini sürdürdüğünü ifade etti.

Aydemir, Gaspıralı’nın doğduğu Kırım coğrafyasının zorlu şartlarına rağmen güçlü bir fikir hareketi başlattığını vurguladı. Bu sürecin merkezinde dil ve eğitim olduğunu belirten Aydemir, Gaspıralı’nın “dilde, fikirde, işte birlik” anlayışıyla geniş bir etki alanı oluşturduğunu dile getirdi.

Gaspıralı’nın eğitim alanındaki reformlarının dönemi açısından çarpıcı olduğuna işaret eden Aydemir, usul-i cedit yöntemiyle kısa sürede okuma yazma öğretme hedefinin toplumda karşılık bulduğunu söyledi. Bu yaklaşımın, sadece Kırım’da değil, geniş bir Türk coğrafyasında karşılık gördüğünü ifade etti.

EĞİTİM VE BASININ ORTAK ETKİSİ

Aydemir, Gaspıralı’nın çıkardığı Tercüman gazetesinin yalnızca bir yayın organı olarak kalmadığını, aynı zamanda bir bilinç oluşturma aracı haline geldiğini belirtti. Gazetenin Türk dünyasının farklı bölgeleri arasında haberleşme ve düşünce aktarımını sağladığını hatırlattı.

Gazetenin iki dilde yayımlanmasının da stratejik bir adım olduğunu vurgulayan Aydemir, bu yöntemin hem dil öğrenimini hem de ortak dil fikrini desteklediğini ifade etti. Bu süreçte eğitimin ve basının birlikte ilerlediğini değerlendirdi.

Aydemir, Gaspıralı’nın kadın eğitimi ve toplumsal gelişim konularında da önemli adımlar attığını dile getirdi. Kadınlara yönelik yayınların ve eğitim faaliyetlerinin dönemin şartları içinde ileri bir yaklaşım olduğunu söyledi.

Gaspıralı’nın mücadelesinin yalnızca fikir düzeyinde kalmadığını belirten Aydemir, sahada kurulan okullar ve yayılan eğitim modeliyle somut sonuçlar üretildiğini ifade etti. Bu çabanın kısa sürede binlerce okula ulaştığını da hatırlattı.

Aydemir’e göre Gaspıralı’nın ortaya koyduğu yaklaşım, Türk dünyasında ortak bir bilinç zemini oluşturdu. Bu zeminin, sonraki dönemlerde siyasi ve kültürel gelişmelere katkı sunduğunu vurguladı.

Aydemir, Gaspıralı’nın şiddetten uzak, eğitim temelli bir değişim anlayışı geliştirdiğini belirtti. Bu yaklaşımın uzun vadede daha kalıcı sonuçlar ürettiğini ifade etti.